Een jaar of twintig geleden, toen ik nog altijd, zomer en winter, in het zwart gekleed was, zat ik in een café te praten met een meisje dat er van zichzelf altijd al mooi uitzag. Midden in ons gesprek werden we onderbroken door een jongeman die al een tijdje naar ons had zitten kijken en die verwilderd uitriep: ‘Alle mensen zijn vals. Niemand is meer echt.’ Misschien verwachtte hij dat wij vol interesse zouden ingaan op zijn stelling, maar we keken elkaar aan en dachten allebei: ‘wat een weirdo.’
Op een soortgelijke manier maakte ik in 1995 mijn entree in de forums van het SpiderNet BBS. ‘Het lijkt wel alsof ik de ondertitels van RTL4 zit te lezen, zoveel spel- en taalfouten zie ik hier.’ De sticker ‘newbie’ plakte ik daarmee midden op mijn voorhoofd.
SpiderNet was in die inbelbeginjaren van het internet een van de goedkoopste manieren om aan een e-mailadres te komen. Ik mocht elke dag maximaal een uur inloggen en 5 MB software per halfjaar downloaden. Dat klinkt nu hilarisch, met die security-updates van Apple van 30 MB van tegenwoordig, maar toen was dat voldoende.
Je kunt een BBS (bulletin board service, ofwel elektronisch prikbord) zien als een besloten club waartoe je alleen toegang hebt als je lid bent. Er heerste dan ook een uniek gevoel van saamhorigheid. De regulars van SpiderNet zetten als eersten een actie op om een belastingaangifteprogramma voor de Mac ontwikkeld te krijgen. Vergeefs, maar wat was het lekker om op Apple te mopperen en ons te verkneukelen om die sukkels, die overgrote meerderheid van sukkels, met hun Windhoos van Microschoft. ROTFLMAO.
Had ik een probleem, dan was het binnen een dag opgelost via een van de andere leden. De laatste nieuwtjes, roddels, geruchten, van alles bleef ik op de hoogte. Als ik mijn uur al niet verbeld had, tenminste.
Een e-mailadres met als extensie ‘spidernet.nl’ is nu trouwens even betekenisvol als een ‘voornaam+eerste letter achternaam’@xs4all.nl adres. Het laat zien dat je er vroeg bij was.
In de loop van 2000 werd ik door Martin Koolhoven, regisseur van Suzie Q., Amnesia en Het Schnitzelparadijs (en fanatiek Macgebruiker) gewezen op het bestaan van de nieuwsgroep nl.comp.sys.mac. Hij waarschuwde me wel er voor lange threads te mijden, omdat die meestal nergens meer over gingen.
De nieuwsgroep nl.comp.sys.mac (hierna ncsm) is een van de discussiegroepen op Usenet. Usenet stamt uit 1979. Het is geen internet, al maakt het gebruik van dezelfde infrastructuur (als je fietst op de busbaan word je fiets nog geen stadsbus, dat idee).
Inmiddels is ncsm is een vaste hangplek voor me geworden. Ik bezoek de groep elke dag een paar keer en laat daarbij nagenoeg altijd een bericht achter. Vaak in de hoop dat ik als eerste gezien hebt dat ‘de Apple Store down is’. Soms op zoek naar een oud Systeem 7-spelletje als Apache Strike, of naar iemand die ik blij kan maken met zak kabels. Of soms gewoon om mijn hart te luchten.
Wat dat betreft heerst er in ncsm dezelfde sfeer als op SpiderNet. Er is altijd wel iemand die me weet te helpen.
De mores waarmee ik op SpiderNet rond de oren werd geslagen waren dezelfde die op Usenet heersen, dus dat was niet nieuw voor me. Er zijn genoeg webpagina’s met regels en adviezen aan nettiquette gewijd, maar een mooie samenvatting-in-één-zin vond ik op Wikipedia: ‘Wees ruimdenkend in het ontvangen en terughoudend in het verzenden.’
Dat is geen gemakkelijke opdracht. Ik was ook een regelmatige bezoeker van nl.foto, tot negentig procent van de berichten bestond uit een ruzie tussen twee of drie personen. Er iets van zeggen had geen zin omdat een van onruststokers zich dan geheid tegen jou keerde.
Ik heb het over de ‘nieuws’groepen van Usenet, maar een andere term is ook ‘discussie’groep. Er worden dus niet alleen nieuwtjes uitgewisseld, er wordt ook over gediscussieerd. En zo zie je op een bericht een reeks antwoorden en reacties komen die uiteindelijk niets meer te maken hebben met de originele vraag. Van Intel iMac naar BUMA/STEMRA, bijvoorbeeld. Dat kan grappig zijn, maar ook heel vermoeiend. Meestal zijn het de echte oude stompen die al honderd jaar (nouja, in computerjaren dan) in de nieuwsgroep rondhangen die het kunstje beheersen om zonder een onvertogen woord te laten vallen de ander aan het schelden te krijgen.
Maar je hebt ook mensen die opzettelijk de terrastafels op het plein komen omschoppen, die in nscm komen vertellen dat ze na tien jaar de Mac opgegeven hebben omdat er geen software voor is, of mensen die elk bericht eindigen met een opmerking over een acht jaar oude, tweedehands gekochte, blauwwitte G3 die het niet goed doet. Tsja. Negatieve aandacht is ook aandacht.
Dit soort mensen is niet goed te weren, omdat Usenet dat openbaar toegankelijke plein blijft. Met een andere naam, een mombakkes en andere toon komen ze gewoon weer terug.
Gelukkig valt het op ncsm allemaal nog mee, maar de stijgende populariteit van de Mac trekt er al duidelijk meer mensen naar toe, inclusief switchers en Linux-gebruikers. Recentelijk zijn er al onprettige uitbarstingen geweest tussen vaste gasten. Heel veel nieuwsgroepen zijn al kapot gemaakt door spammers, trolls en clueless newbies.
Ik zie ncsm als de Speaker’s Corner in het Londense Hyde Park, waar elke gek op een zeepkist een mening mag verkondigen en waar het publiek de discussie aangaat. Het zou jammer zijn als het een parade van vermomde gekken werd.